Qerbelaja (pjesa 15)

    XV

Qiej, yj, edhe ti hënë,
ti flamëmadhe e-thënë.
Yll i-Marrë luftë dhënës,
gjak-derdhës e brengë-shtënës,
që je i-kuq posi gjaku,
dhe ti, dhe ti, vetë plaku!
e ti, që vjen duke kthyer,
e del me të xbardhëllyer,
Afërditëza bardhushe,
trup bukura sy-larushe,
ti dhe bar-e-gjethë-shumë,
lumë-math e punë-lumë
që, sikur t’ a kesh në dorë,
e të hapç dot krahrorë,
dot’ a shoç zëmrënë t’ ënde,
që s’ ka tjatrë farë lënde,
po veç gjakthin edhe vrerë,
dh’ ahn e njeriut të mjerë,
munt dhe ti ta mbanç mënt mirë
çë ke ngrën e ç’ ke përpirë!
dhe ti njeriu i-mjerë,
që vjen për një copëherë.
Ju fusha, male e drurë,
ti lumë, që s’ lodhesh kurrë,
rrini, rrini, pa pushoni!
mos lëvrini po dëgjoni,
se sot u them qysh ka ngjarë
pa dëgjoni duke qarë:
Kur bije breshër i-shumë,
dhe rrëketë bënen lumë,
pa me vërtik të-math vinë,
e rrëmbejnë bagëtinë,
bariu sheh me sy vetë,
pa mbetetë fare shkretë,
i kujtonetë kopeja,
lott i venë si rrëkeja,
mejton deshtë pa këmborë,
dhe rri me krabë në dorë!
psherëtin dhe qan e rrihet,
jeta të gjorit i nxihet,
më nuk i mbetetë shpresë,
pa do të bjer’ e të vdesë!
Bariu qan bagëtinë,
po Ajy Zot njerëzinë!
q’ i dërgoj një-nga-një vetë
në atë luftët të shkretë.
Imam-Hyseni mejtohej,
rrij më këmb e nukë shtrohej,
ish psheturë mbi një ushtë,
q’ isht’ e-shëndoshë dh’ e-bushtë
Aliu pa ashtu t’ anë,
edhe e la të vëllanë,
dolli djali si fajkua,
q’ ishte trim posi dragua,
u nis në luftë të vejë,
pa u derth të mirte lejë.
Imami e puthi djalën,
dhe i mbajti vetë kalën,
e nisi për n’ atë jetë,
për te Zoti i-vërtetë,
gratë gjithë me lot qanë,
vdekjenë me sy e panë.
Ajy ah pse s’ u bë rezë,
re e-madh’ e shum e-zezë,
dhe lottë shi pse s’ u bënë,
përmbi dhet të kishte rënë,
një pikëz ujë të pinin,
buzë-pjekur të mos rrinin.
Aliu ngjante më Alinë,
kishte gjithë trimërinë,
ishte vetë ushtërija,
edhe vetë bukurija.
Kur dolli në shesht kaluar,
ishte si pëllump i shkruar,
sa ishte e madhe gjëmë
për atë të-zezë mëmë.
Armikëtë kur e panë,
mbenë më vënt e s’ i ranë.
Aliu tha: luftëtarë,
dërgomëni një të parë.
Po njeri s’ kuxoj të dalë,
s’ ju përgjiqnë as me fjalë.
Pa ja mbushi frenë kalit,
u derth si dragoj i-malit,
u fut në mest t’ ushtërisë
s’ armikut të Perëndisë,
u ra si shqipja mi krye,
nj’ ushtëri e-tër’ u thye!
djali ish trim i-vërtetë,
ishte si Aliu vetë.
Po hekuri që kish veshur,
dhe armëtë, që kish ngjeshur,
vapa edhe etj’ e-shkretë
e lodhë trimn’ e vërtetë!
papo më nukë e xgjati,
prap u kthye tek i ati,
i pa me sy dhe një herë
atën e mëmën e-mjerë,
edhe prapë u lëshua
djal’ i-bukur si fajkua,
përpara i del Tariku,
po e pa keq edhe iku,
pa Aliu i arriti,
mbi dhet më një her e shtriti;
dolli i-biri, Ymeri,
ra dhe ay posi derri,
pas ati ugrit e hipi,
e dolli Mezra-Galipi,
dh’ at e shturi me një herë,
e shtriti sa gjatë gjerë.
U tremp gjithë ushtërija
nga trimëri e atija,
më s’ delte njeri nga frika,
të gjithëve u ra pika.
Me dy mijë luftëtarë
Ymeri dërgoj të-parë
Myhqemnë që të lëftonjë,
kundrejt soje të qëndronjë.
Të dy mijët e rrethuan,
po u ra e më s’ qëndruan,
shumë vrau, preu, therri,
ushtritnë në shesht si berri,
dhe prapë ndaj t’ et u kthye,
se u loth e u xbërthye!
si t’ ja bënj, tha, un’ i-mjeri,
vapa dhe etja më therri,
i-ati e puthi djalën,
ajy prap e lëshoj kalën,
se më s’ mund të rronj ndë jetë,
u nis për Zotn’ e vërtetë,
se rrojtja ishte mundime,
edhe helm e hidhërime,
vdekj’ e-shkret’ ishte shpëtimi,
pa u derth përsëri trimi,
gratë dhe një her e panë,
pasdaj për jetë u ndanë,
për vdekje djali po vinte!
vdekjenë nër duar shpinte,
pa thirri: Zot i-vërtetë!
mos më mundo më në jetë,
se u doqç’ u përvëluash,
po teje nuk u mërguash.
Kshu tha dhe nd’ ushtërit hyri
pa trëmburë fare syri!
Me buzë të përvëluar,
si zok duke fluturuar,
armikëtë gjith i ndau,
dhe i çqeu e i çau!
mori plagë mijë shumë
gjaku i vate si lumë
pa e la jetën e-shkretë
vate te Zot i vërtetë.
Popo! o myxyr e shkretë,
të shoftë Zot i vërtetë,
dhe ti e-shkret o e-thënë,
njeri pa brengë s’ ke lënë,
në kohët të djalërisë
bukurosh i Perëndisë
me zemërë të-përvëluar
e me shpirt të-dëshëruar
la jetën e njerëzinë!
qani, qani, shok Alinë.
Ju vajttë te Perëndija,
po e varfëra fëmija!
që panë gjëmë mi gjëmë
nga armikët, paçin nëmë
paçin nëm e mallëkime,
dhe mundim e hidhërime,
që bën aqë të këqija,
s’ patnë turp nga Perëndija
të-mirët t’ an u munduan,
ne nga zjari na shpëtuan;
ata s’ vdiqnë, nër ne mbenë
edhe sot janë si qenë,
bota ata s’ i harrojnë,
nër shpirtëra mbretërojnë.
Më s’ duruanë dot gratë,
se ditën e panë natë,
Zejnet-Abidin’ ish shtritur,
ishte verdhur’ e venitur,
ish i-sëmur e i-prerë,
nd’ eth’ e në lëngim i-nderë.
Pa u ngrit dhe duke qarë,
e armëtë duke marë,
dolli si trim e si burrë,
më nuk’ ishte i sëmurë,
derdhi lot për të vëllanë,
pasdaj vat’ e gjeti t’ anë,
pa i puthi këmb e dorë,
e ju lut djalëth’ i gjorë,
po i ati s’ i dha lejë,
e mbajti, s’ e la të vejë,
pa i tha: falm edhe mua
lejë, se jetë më s’ dua,
s’ dua të mbes pas atyre,
të rronj pas kësaj myxyre,
dotë vdes, s’ ronj dot as pakë
se kam në zemrë një flakë,
si t’ ja bënj i-mjeri unë
në jetë më s’ më mbet punë
shokëtë gjithë u vranë,
e mua vetëm më lanë!
Imam-Hysejn’ i tha: Trimi
nukë mundet nga mundimi
ata vanë n’ atë jetë,
te Zot i-math i-vërtetë,
u poqnë me Perëndinë,
dhe me Muhamet-Alinë
edhe mëmë Fatimenë
dhe Hasan atje e gjenë,
dielli s’ duket pa gdhirë,
natënë, në errësirë;
këjo jetë gjumë quhet,
shpirti pas vdekjesë xgjuhet;
njeriu, q’ ësh i-vërtetë,
s’ vdes kurrë në këtë jetë,
më sa humbet trëndafili,
er’ e tij edhe bilbili,
aqë edhe njerëzija,
ashtu edhe gjithësija.
Po për ty sot s’ është shkruar
nga Zot’ i-math i-lëvduar,
pas nesh vjen edhe ti vetë
dhe na gjen në atë jetë,
po sot vdekja s’ t’ është thënë
për tjatrë koh është lënë.
Nukë shuhet dera jonë,
kemi ndihmës vetë Zonë,
tani të le urtësinë,
dhe durimn e trimërinë,
udhëzën e Perëndisë
dhe shpëtimn’ e njerëzisë,
pa të rrish në këmbët t’ ime,
me zëmërë plot durime,
besënë dhe Perëndinë
e të-tërë njerëzinë
mi qafët t’ ënde t’ i lashë
që t’ i shikosh si i pashë.
Kshu tha dhe i dha uratë
djalit t’ urt e jetë gjatë;
i tha ç’ i kishinë thënë,
e i la ç’ i patnë lënë;
e puthi me mallëngjime,
me zëmrë plot hidhërime!
Djalënë kshu e mësojti,
edhe grat i përqafojti,
pa u tha: Të mos thërrisni
kuje kurrë të mos nisni,
se ësht e madhe mëkatë
edhe turp të qajnë gratë
ësht’ e-mira të duroni,
kështu desh Zoti, të thoni,
po me lot pakëzë qani,
hidhërimnë mos e mbani,
se Zot i-math i-vërtetë
na fali lottë për jetë,
që të qajm’ e të dëfrejmë,
zëmërënë t’ a gënjejmë,
se nga gjithë ç’ na ka dhënë,
as një pa ndihmë s’ ka lënë.
Mos pandehni q’ u le shkretë,
se u le Zotn e vërtetë,
u le vetë Perëndinë,
edhe Zejnet-Abidinë.
Shtyll’ e-gjithë njerëzisë
dhe miku i-Perëndisë,
e i Muhamet Aliut
shpëtim e shpres e njeriut
ky pas këtaj dotë mbesë,
ky është Imam e besë.
Nukë shuhet dera jonë,
që ka pushtuarë Zonë,
nga neve Zot i vërtetë
s’ e le shkretë këtë jetë,
bres pas brezi dotë vinë
të shpëtojmë njerëzinë!
dhe ju pas dotë vini,
se për jetë këtu s’ jini
po sa gjall me nder të rroni
udhënë mos e harroni,
me ne kushdo të lëftonjë,
Zot’ i-math dota mundonjë,
njeriu s’ munt t’ a gënjenjë,
gjithë sa bën do t’ i gjenjë,
po ju njerëzit ti ndjeni,
dhe mirësi t’ u rrëfeni,
ç’ do të hiqni të mos pshoni
zëmërënë t’ a xgjeroni,
të-parëtë kshu na thanë,
e këtë besë na lanë.
Kshu tha me zëmrë të-qetë
Zoti trim, burr i-vërtetë,
dhe u ngrit me vrap e dolli
fëmija gjith e përsolli!
e përsolli duke qarë,
popo! për jetë të ndarë!
qysh të ndahen më të gjallë
e si ta mundinë mallë!
o popo! kulm’ i shtëpisë!
mbret i gjithë njerëzisë!
po ajy Zot s’ doj të dinte,
thoshnje se më dasmë vinte!
Kur i hipi kalit trimi,
grat i mbyti mallëngjimi,
kal’ i math posi hastriti,
këmbët e para i ngriti,
pa erdh e u ashpërua,
posi dragoj u harbua,
nga goja flakë po nxirte,
frenë nër dhëmbë e mirte,
shkrefëtint’ e hingëllinte,
dhen’ e qiejt’ i trëndintte!

(Vazhdo leximin: pjesa 16)

Naim Frashëri

Qerbelaja (1922)

Advertisements